Có những con người đã đi xa, nhưng mỗi khi nghĩ đến, ta lại thấy lòng mình lắng xuống, trong sáng hơn, nhân hậu hơn, có trách nhiệm hơn với đất nước và với đồng bào. Chủ tịch Hồ Chí Minh là một con người như thế.
Cả cuộc đời Bác là một hành trình hy sinh. Từ người thanh niên Nguyễn Tất Thành rời Bến Nhà Rồng ra đi tìm đường cứu nước, đến lãnh tụ Hồ Chí Minh dẫn dắt dân tộc đi qua những năm tháng cam go nhất của lịch sử, Bác chưa bao giờ sống cho riêng mình. Người mang trong tim nỗi đau của một dân tộc mất nước, nỗi khổ của những người dân bị áp bức, nỗi day dứt trước cảnh đồng bào lầm than, và từ đó dành trọn đời mình cho một mục tiêu lớn nhất: nước được độc lập, dân được tự do, ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành.
Điều làm nên sự vĩ đại của Bác không chỉ ở tầm nhìn của một lãnh tụ, mà còn ở trái tim của một con người suốt đời thương dân. Bác nói về độc lập dân tộc bằng những điều rất cụ thể của đời sống. Độc lập không chỉ là lá cờ tung bay trên bầu trời tự do. Độc lập phải đi vào từng mái nhà, từng bữa cơm, từng lớp học, từng thân phận con người. Một dân tộc được độc lập thì người dân phải được sống trong phẩm giá. Một đất nước được tự do thì mỗi con người phải có cơ hội học tập, lao động, sáng tạo, mưu cầu hạnh phúc.
Bác Hồ thăm giáo viên và học sinh Trường Trưng Vương năm 1955 (Ảnh tư liệu).
Vì thế, nghĩ về Bác, ta nghĩ trước hết về Nhân dân. Trong trái tim Bác, không có điều gì lớn hơn dân, không có mục tiêu nào cao hơn hạnh phúc của dân. Từ những ngày bôn ba nơi đất khách, những năm tháng trong tù, những ngày ở chiến khu Việt Bắc, đến khi trở về Thủ đô, ở cương vị Chủ tịch nước, Bác vẫn giữ một nếp sống giản dị đến xúc động. Một căn nhà sàn nhỏ, một bộ quần áo kaki, đôi dép cao su, bữa cơm đạm bạc. Sự giản dị ấy không phải là hình thức, mà là sự lựa chọn đạo đức của một người suốt đời đặt Tổ quốc và Nhân dân lên trên bản thân mình.
Có lẽ vì vậy, mỗi khi nghĩ về Bác, lòng ta lại thấy trong sáng hơn. Trong một thế giới nhiều biến động, nhiều cám dỗ, nhiều ồn ào, hình ảnh Bác nhắc ta về những giá trị căn bản: sống phải có lý tưởng, làm việc phải có trách nhiệm, có quyền phải biết phục vụ, có tài phải biết cống hiến, có vị trí càng cao càng phải khiêm nhường, càng phải gần dân, trọng dân, vì dân.
Bác đã hy sinh cả đời cho dân tộc, nên học Bác hôm nay không thể chỉ dừng ở những lời ca ngợi. Học Bác trước hết là tự hỏi mình đã sống có ích hơn chưa, đã làm tròn bổn phận với công việc, với gia đình, với cộng đồng, với đất nước chưa. Một cán bộ học Bác là biết bớt đi sự vô cảm trước khó khăn của dân. Một công chức học Bác là biết quý thời gian, công sức của người dân khi họ đến cơ quan công quyền. Một người có trách nhiệm học Bác là không né tránh việc khó, không nói hay mà làm dở, không đặt lợi ích riêng lên trên lợi ích chung.
Đất nước hôm nay đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với nhiều khát vọng lớn. Chúng ta nói nhiều đến đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, công nghệ, hội nhập, tăng trưởng, năng suất, cạnh tranh. Tất cả đều rất cần thiết. Nhưng càng đi nhanh, càng phải nhớ điểm xuất phát của mọi sự phát triển là con người. Càng hiện đại, càng phải giữ phần nhân văn. Càng khát vọng hùng cường, càng phải chăm lo cho Nhân dân, nhất là những người yếu thế, những vùng còn khó khăn, những phận người dễ bị bỏ lại phía sau.
Điều Bác quan tâm nhất luôn là đời sống của dân. Dân đã đỡ khổ hơn chưa? Trẻ em đã được học hành tốt hơn chưa? Người bệnh đã được chăm sóc tốt hơn chưa? Cán bộ có còn gây phiền hà cho dân không? Chính sách có đến được với dân không? Người dân có tin hơn, vui hơn, hạnh phúc hơn không? Những câu hỏi ấy, đến hôm nay vẫn đúng và cũng chính là thước đo lương tâm của bộ máy, của chính sách và của mỗi người đang gánh trên vai trách nhiệm trước Nhân dân.
Với người trẻ, nghĩ về Bác là nghĩ về trách nhiệm của tuổi trẻ trước tương lai đất nước. Đất nước cần những người trẻ không chỉ giỏi công nghệ mà còn có văn hóa; không chỉ năng động mà còn tử tế; không chỉ biết làm giàu mà còn biết phụng sự; không chỉ tự hào về Việt Nam mà còn biết làm cho Việt Nam được tôn trọng hơn bằng năng lực, nhân cách và sáng tạo của mình.
Bác sống rất giản dị, và sự giản dị ấy chứa đựng một nhân cách lớn. Người dạy chúng ta yêu nước từ những việc cụ thể: học tập chăm chỉ, lao động cần cù, sống trung thực, tiết kiệm, đoàn kết, thương yêu đồng bào, đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng. Trong đời sống hôm nay, những điều ấy vẫn còn nguyên giá trị. Một xã hội phát triển bền vững không thể chỉ dựa vào sự giàu có vật chất. Nó phải được xây dựng trên nền tảng của nhân cách, lòng tin, sự tử tế, tinh thần trách nhiệm và văn hóa ứng xử giữa con người với con người.
Nghĩ về Bác, ta cũng thấy rõ hơn ý nghĩa của văn hóa trong phát triển. Văn hóa không chỉ là di sản, lễ hội, nghệ thuật hay những công trình lớn. Văn hóa là cách một cán bộ tiếp dân, cách một người trẻ ứng xử trên mạng xã hội, cách một doanh nghiệp kinh doanh trung thực, cách một cộng đồng biết chia sẻ với người khó khăn, cách một xã hội tôn trọng sự thật, bảo vệ cái đúng, nâng niu cái đẹp. Một đất nước muốn hùng cường không thể thiếu văn hóa. Một dân tộc muốn đi xa không thể thiếu con người có đạo đức, bản lĩnh, tri thức và khát vọng.
Học Bác hôm nay là bắt đầu từ những việc rất cụ thể. Đó có thể là người cán bộ làm việc liêm chính hơn. Người thầy dạy học tận tâm hơn. Người bác sĩ chăm sóc bệnh nhân ân cần hơn. Người làm báo trung thực và nhân văn hơn. Người trẻ học tập nghiêm túc hơn. Người dân sống có trách nhiệm hơn với cộng đồng.
Mỗi dịp tháng Năm, khi nghĩ về Bác, ta không chỉ thấy niềm tự hào mà còn thấy một sự nhắc nhở trong cách ta sống, cách ta làm việc, cách ta đối xử với Nhân dân, với đồng nghiệp, với gia đình, với cộng đồng.
Từ những tấm lòng trong sáng hơn, sẽ có một xã hội nhân văn hơn. Từ những con người trách nhiệm hơn, sẽ có một đất nước mạnh mẽ hơn. Và từ sự hy sinh trọn đời của Bác, mỗi người Việt Nam hôm nay có thêm một lý do để sống xứng đáng hơn với Tổ quốc, với Nhân dân, với lịch sử và với tương lai
Tác giả: Bùi Hoài Sơn
Đại biểu Quốc hội
Nguồn: dantri.com.vn